Een meerderheid van de Nederlandse jongeren vindt dat iedereen gelijkwaardig is, ongeacht op wie je verliefd wordt. Tegelijkertijd zijn veel jongeren het minder eens met zichtbare genderuitingen als Paarse Vrijdag op alle scholen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Universiteit van Amsterdam onder ruim 31.000 Nederlandse jongeren uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Er was nog veel onbekend over de lhbtiq+ opvattingen van Nederlandse jongeren. De onderzoekers vroegen jongeren naar hun mening over gender, Paarse Vrijdag en genderneutrale toiletten. Ook beantwoordden zij vragen over lhbtiq+ gelijkwaardigheid en het recht om zelf te bepalen op wie je verliefd wordt. De uitkomsten laten een gemengd beeld zien.
Zo heeft een meerderheid van de jongeren een terughoudende opvatting over genderidentiteit, maar daarnaast vindt ook een meerderheid dat iedereen gelijkwaardig is, ongeacht op wie je verliefd wordt. Ondanks deze instemmende meerderheid noemen de onderzoekers het deel van de jongeren dat niet vindt dat iedereen gelijkwaardig is (41%), en je niet zelf mag bepalen op wie je verliefd wordt (35%) substantieel.
Ook COC Nederland reageert op het onderzoek en maakt zich zorgen over de cijfers: zo lijkt een aanzienlijke groep jongeren te vinden dat je wel 'lhbti+ mag zijn, maar niet lhbti+ mag doen'.
'Jongeren hebben de toekomst', aldus een COC-woordvoerder. 'Wij willen een toekomst waarin iedereen zichtbaar en veilig zichzelf kan zijn. Van wie je ook houdt en wie je ook bent. Zonder zichtbaarheid geen acceptatie.' COC roept het nieuwe kabinet op om scholieren, leerkrachten en docenten meer ondersteuning te bieden om acceptatie te bevorderen. Want jong geleerd is oud gedaan.
Grotendeels stabiel
Tussen 2021 en 2024 laten de opvattingen van jongeren een lichte verschuiving richting relatief conservatievere antwoorden zien, en dan vooral onder meisjes. De onderzoekers benadrukken echter dat het effect klein is en kunnen daarom stellen dat opvattingen grotendeels stabiel zijn gebleven.
Volgens de onderzoekers is het de eerste keer dat specifiek deze opvattingen zijn gemeten, en zou het goed zijn dit vaker te doen, en ook bij andere leeftijdsgroepen in de samenleving, zodat je veranderingen over de tijd kunt meten en kunt vergelijken.
Geen eenduidig verhaal
De belangrijkste conclusie: er is geen uniforme 'generatie Z-opvatting' over lhbtiq+. Jongeren laten een breed spectrum aan opvattingen zien: van relatief progressief tot relatief conservatief, en van het onderschrijven van gelijkwaardigheid en persoonlijke autonomie tot substantiële groepen die hier meer terughoudende opvattingen over hebben.
Volgens de onderzoekers is het belangrijk om ruimte te blijven maken voor gesprek tussen jongeren met verschillende opvattingen, om ontmoeting en nuance te stimuleren, en om blijvende aandacht te houden voor genderdiversiteit op school en in beleid.
Het hele UvA-onderzoek vind je hier.
COC pleit, net als de onderzoekers, voor maatregelen om te zorgen dat iedereen op school en elders zichzelf kan zijn. Zo wil de organisatie dat scholieren, leerkrachten en docenten van de regering meer ondersteuning krijgen om respect en acceptatie op school te bevorderen, en om te zorgen dat ze onbezorgd activiteiten als Paarse Vrijdag kunnen organiseren.
Ook zou het bevorderen van een klimaat waarbij iedereen veilig en zichtbaar zichzelf kan zijn een verplicht onderdeel moeten worden van docentenopleidingen. Hoewel scholen een wettelijke plicht hebben om te zorgen voor een veilige en discriminatievrije school, is dit nog geen onderdeel van het curriculum op veel docentenopleidingen. Daarbij moet er wat COC betreft in het bijzonder worden ingezet op maatwerk, zodat alle groepen jongeren worden bereikt. – coc.nl
*
Blijf op de hoogte: