Inzicht in de leefsituatie van en opvattingen over lhbtiqa+ personen in Nederland

Lhbtiqa+ personen ervaren meer discriminatie en hebben een slechtere mentale gezondheid dan niet-lhbtiqa+ personen. Hoewel het welzijn en de acceptatie van homoseksuele en lesbische personen positief blijft, is de leefsituatie van en opvattingen over met name non-binaire, transgender en intersekse personen zorgelijk. Dit blijkt uit de nieuwste Lhbtiqa+ monitor 2026 van kennisinstituut Movisie, Panteia en Ipsos I&O.

De houding tegenover lhbtiqa+ personen is tussen 2024 en 2026 stabiel gebleven, maar verschilt sterk per groep. Zo denken Nederlanders het meest positief over homoseksuele en lesbische personen (84%) en minder positief over non-binaire (52%), transgender (63%) en intersekse personen (66%). Hoewel er de afgelopen jaren een stijgende lijn te zien was, is de acceptatie tegenover homoseksualiteit nu stabiel gebleven.

Karijn van den Berg, senior-onderzoeker bij Movisie: 'Lange tijd werden de opvattingen over homoseksualiteit steeds positiever. Hoewel een grote meerderheid homoseksualiteit accepteert, zien we nu voor het eerst dat deze stijgende lijn niet verder doorzet. Over de andere lhbtiqa+ groepen wordt bovendien een stuk minder positief gedacht. Een zorgelijke ontwikkeling die om blijvende aandacht vraagt.'

Judith Tielen, staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie: 'In ons land mag je zijn wie je bent en verliefd worden op wie je wilt. Gelukkig vinden de meeste Nederlanders dat ook. Maar we zien ook dat het nodig is te blijven strijden voor die vrijheid en gelijkwaardigheid.'

Discriminatie

Uit het onderzoek blijkt dat alle lhbtiqa+ groepen vaker te maken krijgen met discriminatie dan niet-lhbtiqa+ personen. Non-binaire en queer personen ontvangen daarnaast overwegend meer online haatreacties dan andere lhbtiqa+ groepen. Uit de monitor komt ook naar voren dat meer mensen het aanstootgevend vinden als twee mannen in het openbaar zoenen (21% in 2024 tegenover 27% in 2026). Alle lhbtiqa+ groepen zijn zich meer bewust van wat ze wel en niet doen in het openbaar. Het gaat hier om bijvoorbeeld affectie tonen aan een partner of het aanpassen van uiterlijk of gedrag.

Nederlanders kijken in 2026 negatiever naar transgender vrouwen dan in 2024. Het aantal Nederlanders dat transgender vrouwen niet als echte vrouwen ziet, stijgt van 29% in 2024 naar 35% in 2026. Ook geeft een groeiende groep aan de relatie te verbreken als hun partner zou vertellen dat die transgender is (in 2024 was dit 40%, in 2026 is dit 49%).

Mentale gezondheid

Alle lhbtiqa+ groepen hebben vaker suïcidale gedachten dan niet-lhbtiqa+ personen. Ook kampen ze vaker met een slechtere mentale gezondheid, zoals depressies en burn-outs. Lesbische en homoseksuele personen zijn hierop de uitzondering: hun mentale gezondheid is vergelijkbaar met die van niet-lhbtiqa+ personen.

Kennistekort en desinformatie

Over intersekse en aseksuele personen weten Nederlanders weinig. Volgens Van den Berg kan dat acceptatie in de weg zitten en ertoe leiden dat mensen onbegrip ontmoeten of in de (geestelijke) gezondheidszorg niet de juiste ondersteuning krijgen. Ze pleit voor betere toerusting van zorg- en welzijnsprofessionals, voorlichting op scholen en meer mediawijsheid om desinformatie tegen te gaan.

De Lhbtiqa+ monitor brengt het welzijn in kaart van lhbtiqa+ personen van 18 jaar en ouder in Nederland en vergelijkt dat met dat van niet-lhbtiqa+ personen. Daarnaast is gekeken naar de leefsituatie van lhbtiqa+ personen van kleur en lhbtiqa+ personen met een beperking. Het onderzoek bouwt voort op de monitor van 2024 en eerdere edities van het Sociaal en Cultureel Planbureau. De gegevens komen uit een online vragenlijst onder het I&O Research Panel, aangevuld met groepsgesprekken. De resultaten over transgender en intersekse personen zijn indicatief, onder meer vanwege het relatief kleine aantal respondenten.

Mer informatie vind je op de website van Movisie – daar kun je de monitor 2026 ook downloaden. De Lhbtiqa+ monitor wordt in 2028 opnieuw uitgevoerd door Panteia, Movisie en Ipsos I&O.

*

Blijf op de hoogte: