Zonder zichtbaarheid geen acceptatie, dat is een belangrijk motto van het COC en van mij. Op vele terreinen en manieren zetten we ons, samen met vele anderen, elke dag in voor die zichtbaarheid. Een van de onderwerpen die me na aan het hart ligt is de situatie van LHBTI's in de Tweede Wereldoorlog.
De jaarlijkse herdenking en viering op het Amsterdamse Homomonument vind ik mooi en belangrijk. Daarnaast is het goed om ook buiten de eigen gemeenschap aandacht te vragen voor de vervolging van LHBTI's. Zo legt het COC namens de LHBTI gemeenschap een krans bij het Nationaal Monument op de Dam. Twee jaar geleden zetten we ons in voor intensievere samenwerking met het comité 4-5 mei. Dat leverde de prachtige digitale tentoonstelling op over homoseksualiteit in de Tweede Wereldoorlog: Vervolgd Verlangen. Dit jaar voegen we daar een infinitief aan toe.
We willen een bijzonder monument oprichten voor vier mensen die joods en homoseksueel waren. Hun homoseksualiteit was bekend bij de politie, die hen daarom arresteerde en via de Sicherheitsdienst (SD) naar vernietigingskampen stuurde. De politie hield registers bij van mensen die als homoseksueel bekend stonden. Bij hun arrestatie werd hen vooral verweten dat de seksueel contact zochten met 'ariërs'.
Mina Sluyter was zo iemand. Ze was naaister en woonde op de Amsterdamse Kerkstraat. Mina had een 'arische vrouw' bezocht met wie zij een lesbische relatie zou hebben. De autoriteiten noteerden over haar: 'in bewaring voor homosexualiteit 24-7-1942, ook Jodin, overgebracht naar SD'. Mina Sluiter stierf twee maanden na haar arrestatie, op 30 september 1942, in Auschwitz. Ze werd 26 jaar oud.
Samuel Hoepelman werd in augustus 1942 opgepakt door de zedenpolitie. Volgens hen bedreef hij 'meermaals tegennatuurlijke ontucht met arische jongens' en hij werd op basis daarvan geduid als 'gevaarlijke homosexueel' die 'defintief uit de samenleving moest worden verwijderd'. Samuel werd een paar maanden later, 46 jaar oud, vergast in Sobibor.
Salomon Lam werd op dezelfde dag gearresteerd. Behalve joods en 'een gevaarlijke homosexueel' was hij volgens de autoriteiten ook communist. Hij werd de dag van zijn arrestatie uitgeleverd aan de SD en overleed 3 maanden later in Auschwitz, 56 jaar oud.
Isaac Walvisch, 54 jaar oud, trof het zelfde lot. Hij werd op 14 september 1942 in Auschwitz vergast.
Voor deze vier mensen vragen we struikelstenen aan. Dat zijn gedenktekens op het trottoir voor hun voormalige woonhuizen. Op de steen ligt een messing plaatje met naam, geboorte- en deportatiedatum en plaats en datum van overlijden. Ze heten struikelstenen omdat je er over struikelt met je hoofd en hart, en je moet buigen om de tekst te kunnen lezen.
Ik hoop van harte dat de aanvraag wordt toegekend. Opdat we niet vergeten, niet met hoofd en niet met hart.
Tanja Ineke is voorzitter van COC Nederland. Meer over Tanja lees je in onze Encyclopedie.
*
Foto: Frieda Belinfante en haar vriendin Henriette Bosman in Amsterdam. De foto komt oorspronkelijk uit het archief van het United States Holocaust Memorial Museum en is met toestemming gebruikt voor de digitale tentoonstelling Vervolgd Verlangen.
Toen de oorlog uitbrak sloot Frieda Belinfante zich aan bij het verzet. Ze verkleedde zich soms als man om onherkenbaar te zijn. Bekijk de hele (indrukwekkende) tentoonstelling Vervolgd Verlangen hier.
