Op zoek naar de nieuwe mens

Mounir Samuel staat tot en met 14 december in de theaters met de voorstelling 'En toen schiep God Mounir'. De Egyptisch-Nederlandse Mounir Samuel kreeg naamsbekendheid als Midden-Oostendeskundige, hij is ook wel bekend omdat hij twee keer publiekelijk zijn coming-out heeft moeten doen (een keer voor de wereld als lesbienne en een keer als man) en om zijn reportages in onder andere 'De Groene Amsterdammer'. Mounir heeft tien boeken op zijn naam staan waarvan 'God is groot' de laatste is en hij schreef een aantal jaar geleden voor Zij aan Zij. Terwijl hij zijn schoenen poetst, krijg ik de kans om hem telefonisch te interviewen.

Beeld: A. vd Meer

In zijn voorstelling 'En toen schiep God Mounir' is Mounir onder andere kritisch over de grenzen van gender en gaat hij op zoek naar de nieuwe mens voorbij het mannelijke en het vrouwelijke. Mounir noemt zichzelf een man van de toekomst. Hij is op een gegeven moment afgestapt van zichzelf gender queer noemen. 'Doordat ik mezelf gender queer noemde, werd ik een genderconfused persoon in de ogen van sommigen, in plaats van de man plus te zijn die ik wel degelijk ben. Ik ben een gender fluïde man, maar ik ben geen gender fluïde vrouw. Ik heb het gevoel dat ik masculiniteit constant herdefinieer. Ik geloof dat de mannelijkheid van de huidige maatschappij mij niet past. De vraag is dan ook: ben ik dan geen man of hebben die andere mannen nog heel veel te leren?' 

Later zegt hij: 'Mijn transzijn is eigenlijk totaal geen relevante kwestie en ik zou het niet eens zo noemen als mensen het niet constant de nadruk moeten geven. Het is wel onderdeel van mijn verhaal en onderdeel van mijn ervaring, maar het is niet wat mij mij maakt.' Wat hem opvalt en waar hij zich druk over maakt is dat hem in interviews doorgaans geen algemene vragen worden gesteld zoals: Waar gaat je hart van kloppen? Waar maak jij je druk over als je wakker wordt? In plaats daarvan moet hij eindeloos veel vragen over gender en afkomst beantwoorden. 'Het gaat altijd zo over identiteiten, maar weet de lezer daarna hoe ik ben? Wie ik ben? Nee, ze weten helemaal niets. Een ander mens (cis, hetero, en wit) kan direct beginnen waar ik eindig.'

 

Absurde transfobe uitspraken

Terwijl hij een pakschoen aan het poetsen is, spreekt zijn liefde voor het theater. 'Je zit in het donker, je mag niet met je buurmens praten of even een appje sturen. Theater dwingt je uit je hoofd te stappen en voorbij de wereld aan meningen terug te keren in je hart.' In de voorstelling maakt hij gebruik van spoken word, dans en muziek. Het ene moment neemt hij je mee naar een Egyptisch koffiehuis, het andere moment onderga je samen met hem een therapiesessie. De voorstelling vertelt het levensverhaal van Mounir en zijn zoektocht naar vrijheid. 'Ik wilde dat het publiek mij echt in de ogen moest kijken, bijvoorbeeld in de scene waarin er allerlei transfobe uitspraken worden gedaan over mij. Het feit dat ik daar sta en de woorden over mij heen laat komen terwijl het publiek toekijkt, maakt de toeschouwers medeplichtig en laat hen beseffen hoe absurd die uitspraken zijn.'

Mounir is van mening dat theater het middel is om mensen te raken: 'In deze scene worden woorden als kogels op mij afgevuurd maar ketsen van me af. Hierdoor komen ze terug bij het publiek en moeten zij er mee dealen in plaats van ik.' Mounir vertelt dat mensen in het publiek soms schrikken van hun eigen manier van denken. In de voorstelling zit bijvoorbeeld ook een voorval dat hij na 9/11 van zijn fiets wordt getrapt. 'Dat', zegt hij 'is een gevolg van een bepaalde huidskleur maar daarmee wordt opnieuw die dramatisering in de voorstelling niet in de huidskleur gezocht maar in de reactie daarop en in de reductie daartoe. Mijn kleur en afkomst maakte mij moslim zelfs al wisten degene die mij van de fiets trapten dat ik christen ben.'

 

Taal laten zingen

'En toen schiep God Mounir' bouwt voort op zijn vorige werk. Het schrijven van zijn roman 'Liefde is een rebelse vogel' heeft veel invloed op hem gehad. 'Door het schrijven van mijn roman heb ik geleerd om taal te laten zingen.' Hij omschrijft zijn roman als een zinnenprikkelende leeservaring, met een ondeugende lach voegt hij eraan toe 'het is literaire tantra.'

Hij pakt alweer het zesde paar schoenen op om te poetsen en praat rustig door. 'Ik ben constant bezig te bedenken welk middel ik moet gebruiken om een bepaald doel, namelijk het wakker schudden van mensen, te bereiken.' Dat kan voor hem de ene keer een reportage zijn en een andere keer een boek. De kracht van een voorstelling is volgens Mounir dat het publiek niet alleen op een intellectuele, maar ook op een emotionele manier geraakt wordt. Daarnaast heeft hij bij het schrijven van een boek, artikel, of een opiniestuk altijd te maken met hoofdredacteuren die bijvoorbeeld restricties leggen op de hoeveelheid woorden die er gebruikt mogen worden. Bij het maken van de voorstelling had Mounir voor het eerst alle zeggenschap over het narratief, over wat hij wilde vertellen en hoe.

Inmiddels heeft Mounir al zijn schoenen gepoetst en ronden wij het gesprek af. Voor wie nieuwsgierig is geworden naar de voorstelling: Hier lees je meer en vind je de hele speellijst. Meer over en van Mounir vind je hier.

 

*

 

 

 Crystal Hassell schrijft voor Zij aan Zij, is regisseur en studeert Gender and Diversity.

's Nachts kan je haar wakker maken voor (vegetarische) pom.

 

 

 Blijf op de hoogte!

 

Reacties

Log in om reacties te lezen en zelf te reageren.

Recent nieuws:

Niet vrouwelijk genoeg

Dilemma: 'Mijn vriendin wil dat ik mascara en lipstick gebruik, want het moet vrouwelijker. Hier heb ik zó geen zin in. Het past allemaal niet bij mij.' Wat zou jij doen?

Lees verder

Theater: Verte

Sara Kroos speelt nieuwe voorstelling: Ze is grof, ze is direct, ze maakt je aan het lachen om de ergste dingen en ze heeft een klein hartje.

Lees verder

Bar Buka Singleborrel

Shotjes, 'kletspotten' en singles: Ellen, Natascha, Mirne, Kim, Jeanette, Marilou, Meryem, Elisa, Anna, Nicky, Claudia. Ze waren er allemaal. En allemaal waren ze even leuk.

Lees verder
Meer nieuws & achtergronden