Ziek, zondig en pervers

'Homogenezingspraktijken' vinden niet alleen ver weg plaats. Ook Nederland kent evangelistische en conservatieve groeperingen die zich met deze homofobe rituelen bezighouden. De slachtoffers zitten erna met een levensgroot trauma. Gelukkig is een Nederlands verbod op deze 'therapieën' eindelijk in zicht.  

'I'm tired of feeling disgusted with myself.' Wie herinnert zich niet die hartverscheurende woorden van de hoofdrolspeelster in de Amerikaanse film The Miseducation of Cameron Post? Betrapt op zoenen met een vriendin werd Cameron onvrijwillig onderworpen aan conversietherapie in God's Promise, een religieus heropvoedingsoord ergens in een bosachtig achterland. Iets van de film, en vooral typerend voor rechtse religieuze bewegingen in Amerika? Helaas niet. In Nederland komen deze praktijken net zo fout voor. In 2012 bleek zelfs dat de evangelische organisatie Different-Tot Heil des Volks vergoeding van zorgverzekeraars voor 'homogenezingen' ontving. Door politiek ingrijpen waren die vergoedingen toen snel van de baan, maar de behandelingen niet. Dat maakte de documentaire Ewout & homogenezing vorig jaar wel duidelijk. In de ophef die volgde, namen ook ervaringsdeskundigen het woord. Zo sprak moedige Femke openlijk over wat haar als lesbienne was overkomen in het Vrije Baptistenmilieu waarin ze opgroeide. Heftige, doodsenge gebedssessies moesten haar van demonische invloeden verlossen.

Kijk terug: Ewout en Femke aan tafel bij Margriet van der Linden, april 2019.


 

Van gebeden tot verkrachting
'Homogenezingspraktijken' komen wereldwijd voor. Alle vormen van systematische druk, psychisch of lichamelijk, die tot doel hebben een homo of biseksueel tot heteroseksueel te maken, vallen eronder. Ze variëren van duiveluitdrijvingen met gebeden en handoplegging of online stap-voor-stapprogramma's met (religieus) therapeutische oefeningen tot aversietherapie waarbij homo's bij seksuele prikkeling bij erotische homobeelden pijnprikkels (ziekmakende medicatie of electroshocks) krijgen toegediend. Regelrechte aanranding of verkrachting zijn nog zo'n horror. De slachtoffers zijn met name (maar zeker niet uitsluitend) lesbiennes en transgender vrouwen. Vaak geassocieerd met Zuid-Afrika, maar ook in Nederland gemeld. Jaren terug vertelde domineesvrouw Jenny Schneider het verhaal van een vrouw die dacht dat ze lesbisch was: 'Dat besprak ze met de dominee. Die wilde dat wel even uittesten en verkrachtte haar, waarna hij concludeerde: 'Nee hoor, je bent niet lesbisch'.'

De duivel en familieeer wereldwijd
Waar komen pogingen om homo's te veranderen vandaan? Vanwaar die drang? Een onderzoek van Outright International naar conversietherapie maakte onlangs de balans op. Een sterk homofobe omgeving is op álle continenten de trieste voedingsbodem, het niet mogen afwijken van de heteroseksuele 'natuurlijke' norm. In veel gevallen is die norm ingegeven door religieuze overtuigingen, van welke gezindte, kerk, moskee, synagoge of tempel dan ook. Je mag misschien nog wel homoerotische gevoelens hebben, maar er niet naar handelen en seks bedrijven. Net als bij Femke wordt daarbij de echtheid van de gevoelens ontkend. Ze zijn niet van jou, maar van de duivel. Het is niet aangeboren en je kunt ervanaf komen. Kwestie van het goddelijke wezen weer gaan volgen.

Een dergelijke religieuze motivatie voor conversietherapie is gemeengoed in grote delen van de Verenigde Staten, Zuid-Amerika en Afrika, maar opmerkelijk genoeg is dat in Azië veel minder het geval. Daar spelen schande en familie-eer een veel grotere rol bij het willen omkeren van homoseksualiteit. Wat denken de buren ervan en hoe moet het dan met familielijn zijn kwesties die homo's daar tot wanhoop drijven. Hun 'genezing' wordt vooral gezocht bij de seculiere gezondheidszorg, niet binnen geloofsgemeenschappen.

Anders dan de voorbeelden in dit artikel misschien suggeren, lijkt de nadruk bij homogenezingspogingen wereldwijd vooral op mannen te liggen. LHBT-therapeut Ronete Cohen heeft wel ideeën over de oorzaak. 'Van oudsher zijn vrouwen minder onafhankelijk en zijn ze niet vrij om beslissingen te maken en gedrag te vertonen die ze zichtbaar maakt. Ze hoeven zich niet aangetrokken te voelen tot hun echtgenoten of zelfs maar te genieten van seks. De maatschappij is daar helemaal niet in geïnteresseerd. In meer traditionele samenlevingen zitten miljoenen vrouwen gevangen in afschuwelijke huwelijken, of het nu is omdat ze hun eigen mannen niet mogen of in het algemeen niet van mannen houden. Mannen kunnen toch vrijer experimenteren en lopen daarmee meer risico betrapt te worden. Voor hen is het ook moeilijker om seks te hebben als ze zich niet aangetrokken voelen tot het gender van de persoon.'

Recht op conversietherapie versus ban
'Homo's die conversietherapie willen, hebben ook het recht die te krijgen.' Niet zomaar een uitspraak van clubs die homogenezing propageren. Ze hebben zich het mensenrechtendiscours sluw eigen gemaakt. 'Mensen willen zelf, zijn vrij en komen vrijwillig.' Gezien de realiteit van alledag, de maatschappij waarin homo's opgroeien, is de aanname van vrijwilligheid een volslagen farce. De wereld is homofoob. Je bent vaak al geconditioneerd om slecht over homoseksualiteit te denken voordat je je eigen geaardheid ontdekt. Homo's zijn ziek, zondig en pervers. Als je als homo wordt wijsgemaakt dat er een uitweg is, probeer je die, want als je niet afgewezen wilt worden, moet je hetero zijn. Ook sancties als het onthouden van studiegeld en huisarrest maken dat homo's zelf therapie zoeken. Eigen 'keuze' of niet, uiteindelijk is het resultaat nul, want geen enkele conversietherapie werkt. Over ontbrekend bewijs daarvoor berichtte in Nederland zelfs het Reformatorisch Dagblad.

Levenslange trauma's
Geen wonder ook, aldus Ronete Cohen: 'Homotherapieën zijn feitelijk gebaseerd op een uitsterst dubieuze hutsekluts van van psychoanalytische en/of religieuze overtuigingen. Het psychoanalytische gedachtengoed gaat terug op Freud en een tijd waarin homoseksualiteit als een afwijking werd beschouwd. Een homo was ergens verstoord geweest in de normale ontwikkeling. Zo stond het ook in de medische en psychiatrische handboeken. De klassieke psychoanalyse is altijd een pseudowetenschap geweest, deugdelijke bewijzen voor zijn werking waren er nooit, maar binnen de 'homogenezingspraktijken' maken behandelaars nog volop gebruik van de relieken.'

Met niet malse gevolgen voor de cliënten. Na behandeling kampen ze veelal met een nog groter trauma. Zo raakte Femke in een identiteitscrisis: 'Ik wist niet meer wie ik was, wat normaal was, hoe ik moest leven. Ik kwam ziek thuis te zitten. Had last van depressie, angstaanvallen, een heel laag zelfbeeld. En daar kwam nog een religieus trauma overheen.' Je familie, degenen die het dichtste bij je staan, verwerpen je ware ik en proberen jou dat ook te laten doen. Erger kan niet. De kans op zelfmoord neemt schrikbarend toe. De jeugd is daarbij nog kwetsbaarder. Mensenrechtenbewegingen die opkomen voor homorechten en wetenschappelijke en gezondheidsorganisaties zijn dan ook zwaar gekant tegen 'homogenezingspraktijken'.

En nu: ervaringsdeskundigen gezocht
Dat homogenezingspraktijken nog bestaan is schokkend, maar dat ze in de meeste landen niet verboden zijn evenzeer. Ondanks de veroordeling van conversietherapie door het Europese Parlement in 2018 en de aanmaning om in ieder geval conversietherapie bij minderjarigen in de lidstaten te verbieden, is er ook in Nederland nog geen ban. In schrijnend contrast met onder meer Duitsland, Malta, Spanje, Zwitserland,Taiwan en ten minste zeventien staten van de VS waar wel een verbod op conversietherapie (voor minderjarigen) geldt. In het Verenigd Koninkrijk en België is een algemeen verbod in voorbereiding, maar gelukkig lijkt er ook hier nu schot in de zaak te zitten. De publicatie van de Nashville-verklaring en de reportage Ewout & homogenezing droegen daar zeker aan bij. COC Nederland herhaalde zijn jaren oude pleidooi om de therapieën af te schaffen. Daarop heeft de Tweede Kamer afgelopen voorjaar twee moties aangenomen, één waarin gevraagd wordt om een onderzoek naar aard en omvang van deze 'therapieën' en één waarin gevraagd wordt om een verbod op deze therapieën. De christelijke partijen, FVD en de PVV stemden steeds tegen. Genoemd onderzoek loopt momenteel en mensen kunnen er nog altijd aan deelnemen (zie link hieronder). De onderzoeksresultaten worden rond de zomer verwacht. Een verbod op 'homogenezingspraktijken' volgt hopelijk snel daarna.

'Heeft u ervaring met (het gebrek aan) acceptatie van LHBT+ gerichtheid binnen uw geloofsgemeenschap dan nodigen we u graag uit om deze vragenlijst in te vullen. Dit kunnen zowel positieve als negatieve ervaringen zijn. Deelname is op basis van anonimiteit.'  

Het onderzoek vind je hier.

*

Lees ook: 'Homoseksualiteit is geen ziekte en dus is er ook geen therapie nodig.' Duitsland gaat richting een verbod op conversietherapieen voor lhbt-jongeren. 'God zal er wel wat bij gedacht hebben'. Het artikel vind je hier.

Heb jij ervaring met (een vorm van) conversie therapie of 'homogenezing' en wil je daar iets over kwijt? Mail naar redactie@zijaanzij.nl.

Blijf op de hoogte!

 

Reacties

Log in om reacties te lezen en zelf te reageren.

Recent nieuws:

'Ik speel niet, ik bén Sophie!'

Crossdresser Sophie vertelt haar persoonlijke verhaal, over een ingewikkeld dubbelleven, ontmaskering en het accepteren van zichzelf.

Lees verder

Underdog

Ode aan de LHBTQ-gemeenschap: Emmy Eve brengt een nieuwe single uit, een Nederlandstalige bewerking op het nummer van Alicia Keys.

Lees verder

OUTTV + Cinemien: Filmtips

Cinemien, de grootste filmdistributeur in de Benelux met een focus op vrouwen, de LGBT+- gemeenschap en arthouse films, gaat verder als onderdeel van OUTTV.

Lees verder
Meer nieuws & achtergronden