Nu er nog steeds oorlog is in Oekraïne zit Sonya met onzekerheid in Nederland, ook omdat het nog niet duidelijk is of ze hier mag blijven. Ze vertrok voor de oorlog al naar Nederland, vanwege haar studie, en voelt zich inmiddels thuis in Zwolle. Hier doet ze mooi werk als jobcoach voor nieuwkomers en vluchtelingen.

Leven als queer in Oekraïne

Sonya (22) is geboren en getogen in Oekraïne. Al toen ze een jaar of 12 was, wist ze dat ze op meisjes viel. Als je op de Rainbowmap de gegevens van Oekraïne en Nederland met elkaar vergelijkt, zie je dat de situatie voor queer personen in Oekraïne lastiger is dan voor queer personen in Nederland. Zo is er, in tegenstelling tot Nederland, bijvoorbeeld voor hen geen expliciete bescherming vanuit de grondwet en zijn er geen speciale diensten en educatie beschikbaar over seksuele oriëntatie. 

Ik vraag Sonya hoe zij dit beleefde. Ze vertelt dat ze, toen ze 12 jaar oud was, in Spanje was en dat het haar opviel dat queer zijn daar normaal was. Ze had in Spanje een soort vriendengroep en daar hoorde een jongen bij die er 'vrij gay' uitzag. Toen Sonya aan een ander uit die groep vroeg of hij inderdaad gay was zei diegene: 'Weet ik niet, doet het ertoe?' Dat was voor Sonya een verademing.

Voor haar ouders, met name haar moeder, was het lastig dat Sonya op vrouwen viel. Door hun christelijk-orthodoxe geloof paste queer-zijn niet in het gewenste plaatje. Sonya vertelt: 'Ik heb geen expliciete voorbeelden van wat ze erover zeiden, maar ik wist wel dat ze homoseksualiteit als iets vies en slechts zagen. Ze weten het inmiddels wel van mij, maar acceptatie is toch wat lastig.'

Thuis in Zwolle

Als ik aan Sonya vraag hoe ze in Zwolle terecht kwam, vertelt ze dat dit te maken had met de studie die ze graag wilde volgen. Uiteindelijk vond ze qua werk haar draai bij arbeidsbemiddelingsbureau Heroyam. Hier helpt ze nieuwkomers en vluchtelingen hun weg te vinden in het arbeidslandschap van Nederland.

Sonya: 'Voor mij voelt Zwolle echt als mijn thuis.' Ze legt daarbij uit hoe fijn ze het vindt dat ze hier openlijk zichzelf kan zijn. Dingen zoals hand in hand lopen met je vriendin, dat kan in Zwolle. Ook de Pride in Zwolle voelde voor haar als een warm bad. Maar in Oekraïne is dat echt anders. Als ik vraag of queer-zijn een rol speelde in haar behoefte aan een studie buiten Oekraïne antwoordt ze: 'Ja dat heeft denk ik, nu ik terugkijk, wel meegespeeld ja.'

Het enige dat onzeker is op dit moment, is nog of ze in Nederland mag blijven. De komende jaren zal dat dus altijd op de achtergrond meespelen. Ze is al een tijd in Nederland