Cannabis is een van de meest gebruikte drugs in Nederland. Voor velen blijft het bij incidenteel gebruik, maar niet iedereen houdt grip op de frequentie en impact van cannabis. Wanneer verandert recreatief gebruik in problematisch gebruik? Inzicht in deze grens is belangrijk om de risico’s te kunnen herkennen. Wanneer spreken we van een cannabisverslaving? 

Van experimenteren naar problematisch gebruik

De meeste mensen beginnen uit nieuwsgierigheid of sociale redenen met cannabis. Vaak blijft het bij af en toe experimenteren, zonder directe gevolgen. Toch kan de overstap naar regelmatig gebruik ongemerkt plaatsvinden. Problematisch cannabisgebruik ontstaat als iemand steeds vaker gebruikt, het moeilijk vindt om te minderen of wanneer cannabis een uitvlucht wordt voor stress of andere problemen. Ook het verhogen van de dosering om het gewenste effect te bereiken, kan een indicatie zijn dat de balans zoekraakt.

Bepalen wanneer gebruik als problematisch wordt gezien, hangt af van verschillende factoren. Het patroon, de duur en de intensiteit van het gebruik spelen hierin mee. Bekende signalen zijn onder andere verlies van interesse in hobby’s, onderpresteren op werk en veranderingen in stemming. Wanneer persoonlijke relaties en dagelijkse verplichtingen onder druk komen te staan door cannabisgebruik, spreekt men van problematisch gebruik. Door op deze signalen te letten, kan men voorkomen dat het gebruik verder uit de hand loopt.

Signalen en gevolgen van problematisch gebruik

Een belangrijk signaal van problematisch gebruik is controleverlies: men wil wel minderen of stoppen, maar dit lukt niet. Daarnaast kan tolerantie ontstaan, waarbij er steeds meer cannabis nodig is voor hetzelfde effect. Ook ontwenningsverschijnselen, zoals moeite met slapen, prikkelbaarheid of concentratieproblemen wanneer er niet wordt gebruikt, wijzen op een verslavingsproces. Deze klachten kunnen direct effect hebben op het dagelijks functioneren en mentaal welzijn.

Naast psychische klachten kunnen sociale gevolgen optreden. Mensen die problematisch cannabis gebruiken, trekken zich vaker terug uit sociale situaties, verwaarlozen verantwoordelijkheden of komen afspraken niet na. Op werk of school kan de motivatie dalen, met uitval of slechtere prestaties als gevolg. Gecombineerd kunnen deze factoren het leven ingrijpend beïnvloeden. Omdat cannabis lange tijd in het lichaam blijft, kan het effect ervan soms onderschat worden. Het herkennen en erkennen van deze veranderingen is een belangrijke stap.

Wanneer is er professionele hulp nodig?

Niet iedereen die regelmatig cannabis gebruikt, ontwikkelt direct een verslaving. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om professionele hulp in te schakelen. Zeker als iemand merkt dat stoppen of minderen niet zelfstandig lukt, er conflicten door gebruik ontstaan of psychische klachten toenemen, kan begeleiding uitkomst bieden. Ook wanneer familie of vrienden zich zorgen maken over het veranderde gedrag of de motivatie, is het zinvol om signalen serieus te nemen en informatie in te winnen over hulpverlening.

Er zijn verschillende vormen van ondersteuning mogelijk, variërend van zelfhulp en preventieve gesprekken tot specialistische behandeling. Op informatieve websites over cannabisverslaving worden verschillende routes toegelicht, zodat iedereen die twijfelt laagdrempelig advies kan verkrijgen. Vroegtijdig signaleren van problemen biedt vaak het beste perspectief op herstel en het hervinden van grip op het dagelijks leven.

*