In het interactieve theatercollege Seksuele diversiteit in het dierenrijk komt in een mix van wetenschap en humor feitjes over dragqueenzeekatten, parende pinguïns en interseksuele kangoeroes aan bod, het is een avond om te ontdekken hoe we ons als mensen kunnen laten inspireren door de natuur.

Foto's: Annemieke van der Togt.

Ontdek hoe onze verwachtingen vaak botsen met de realiteit in de natuur. Verschillende seksuele voorkeuren, het juist niet hebben van seks en geslachtsveranderingen: het komt allemaal voor in het dierenrijk. Zo is homoseksueel gedrag al onder 1.500 soorten vogels en zoogdieren waargenomen en kunnen sommige vissen van man, vrouw worden en weer terug. Kortom: natuur is queer en queer is natuurlijk.

Charlotte Vermeulen werkte meer dan 30 jaar als huisbioloog voor ARTIS en deed onderzoek naar seksueel divers gedrag in de natuur. Ze wordt bijgestaan door cabaretier Maya van As, die het publiek op een humoristische wijze meeneemt door dit intrigerende onderwerp.

Seksuele diversiteit in het dierenrijk zie je door het hele land, nog tot en met juni 2026. Op de website van KOBRA theaterproducties vind je de hele speellijst.

Cabaretier Maya van As en bioloog Charlotte Vermeulen vertellen over hun bijzondere samenwerking voor deze voorstelling en waarom het thema juist nú zo belangrijk is. 'Het publiek ontdekt dat in de natuur je mag zijn wie je bent.' Wat kunnen we verwachten?

Maya: 'Het leukste college dat je ooit hebt bijgewoond!'

Charlotte: 'Wat een compliment.' 

Maya: 'Ik meen het, dit college heeft alles: dierenfeiten, tien centimeter lange clitorissen, activisme én een prikkelende nieuwe kijk op wat we als 'natuurlijk' zien. Wat wil je als mens nog meer?'

Charlotte: 'Als je het zo stelt. Het is bovenal interactief. En in dat interactieve theatercollege word ik dus bijgestaan door cabaretier Maya van As. In anderhalf uur passeert van alles de revue. Van interseksuele kangoeroes en homoseksueel ouderschap tot de aseksuele chimpansee Donna. De natuur zit vol verhalen over seksuele diversiteit die vaak niet verteld worden. De rode draad in de voorstelling zijn ieders eigen verwachtingen en ideeën die we al van jongs af aan thuis, op de voetbalclub en op school of tijdens de studie opdoen. Daardoor zie je niet altijd wat er is, maar wat je verwacht te zien.'

Charlotte, waarom heb jij je hele carrière aan dit onderwerp gewijd? Wat fascineert je zo?

Charlotte: 'Van huis uit heb ik geleerd om dingen altijd van meerdere kanten te bekijken voor je een mening vormt. Focussen anderen bij de leeuwengroep vaak op de leidende man die de harem zijn wil oplegt, ik zie als eerste de leeuwinnen, met hun zusters, dochters en kleindochters. De vrouwen blijven jaren bij elkaar, de jonge mannen verlaten de harem. De leeuwenman is een, hooguit twee jaar de zogenaamde baas, daarna nemen de dames weer een frisse jonge man. In biologisch onderzoek focus je eerst op 'hoe zit dat?'. Daarna hoort de vervolgvraag te komen: 'is dat wel echt altijd zo?'  Ik vind het boeiend om te zien hoe flexibel en gevarieerd sekse en genderidentiteit in de natuur zijn.'

Hoe is het om met elkaar op het podium te staan? Wat is zo bijzonder aan jullie dynamiek? 

Maya: 'Wij zijn twee totaal tegenovergestelde mensen. Ik ben van de gevoelens, Charlotte van de feiten.  Ik ben van de mensen, Charlotte van de dieren. We vullen elkaar daarin heel goed aan. Ik leer ook veel van haar. En ben enorm geïnspireerd dat ze na haar pensioen dit avontuur nog aangegaan is. Ik hoop dat ik tegen die tijd ook zulk lef heb.'

Charlotte: 'Het is fijn om samen met Maya te vertellen wat de biologieleraar vroeger nooit heeft gedaan. Ik moest wel aan haar wennen, de manier waarop ze de zaal feilloos met haar humor bespeelt. Tijdens ons optreden ligt de zaal vaak dubbel van het lachen. Probeer dan de draad maar eens vast te houden.'

Maya: 'In het begin raakte je nog wel eens geïrriteerd. Durfde ik niks meer te zeggen.' 

Charlotte: 'Kijk, Maya zegt altijd: 'Jij bent de kennisbron, ik het glijmiddel.' Er is duidelijk chemie tussen ons op het toneel. En ik merk door de vragen en reacties achteraf dat het onderwerp op deze manier veel losmaakt. Ik hoop dat dit het publiek helpt om met frisse ogen naar de natuur te kijken, met een meer open blik.'

Wat is het belang van deze voorstelling? Welke boodschap hopen jullie over te brengen? 

Charlotte: 'Veel mensen baseren hun ideeën over wat natuurlijk is op wat ze geleerd hebben en hoe ze vinden dat het zou moeten zijn. Maar in de natuur veranderen mannetjes in vrouwtjes, en vrouwtjes in mannetjes. En bij nogal wat soorten heb je niet slechts 2 seksen, man en vrouw, maar allerlei tussenvormen. De natuur is queer, en queer is natuurlijk.'

Maya: 'Het is vooral onnatuurlijk hoe wij als mensen queergedrag als onnatuurlijk hebben bestempeld en wéér bestempelen. Ik ben zelf biseksueel en samen met een vrouw. De manier waarop wij steeds opnieuw voor onze rechten moeten vrezen en vechten is uitputtend en irritant. Als je dan ook nog nagaat dat ál het queergedrag veelvuldig voorkomt in de natuur, slaat dat helemaal als een tang op een homoseksueel varken. Om hem nogmaals te herhalen zodat hij écht goed blijft hangen: de natuur is queer, queer is natuurlijk.'

Maya, welk verhaal of feitje blijft je het meest bij?

Maya: 'Dat de Nederlandse KI-stier Sunnyboy die in de jaren '90 ongekend populair was, homoseksueel is. Als ze een tochtige koe langs zijn plastic dek-koe lieten gaan gebeurde er niks, maar als ze een stier voorbij lieten komen beklom Sunnyboy die dekkoe alsof consent vragen er niet toe doet. Homoseksuelen worden vaak door mannen die zichzelf als 'alfamannen' zien weggezet als 'geen échte mannen' en dat dan zo'n symbool van mannelijkheid en fertiliteit als een KI-stier intrinsiek homoseksueel is, vind ik goud. Waar blijf je dan met je alfamannen theorie?' 

Charlotte, welke ontdekking roept bij publiek de meeste verbazing op?

Charlotte: 'Al bij het eerste verhaal over wat vroeger in de wetenschap 'sneaky fucker' werd genoemd gebeurt er wat in de zaal. Maar dan stijgt de overall verbazing tot we aan het eind ook het hele LHBTIQ+ alfabet in de natuur langs hebben zien komen. Ik hoor vaak na afloop 'waarom wist ik dit niet eerder?'. Het publiek ontdekt dat in de natuur je mag zijn wie je bent. Ik hoop dat mensen zich daardoor laten inspireren.'

*

Blijf op de hoogte: