De vogels beginnen weer te fluiten. De eerste drankjes in de zon op het terras zijn alweer besteld. Het lenteweer dient zich aan. Dat betekent ook dat het weer tijd is voor de Roze Filmdagen. Het festival strijkt dit jaar opnieuw neer in bioscoop Het Ketelhuis op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam. Van 18 tot en met 29 maart kun je hier anderhalve week lang terecht voor queer cinema van over de hele wereld: van intieme arthousefilms tot energieke komedies. Het festival laat zien hoe divers en mooi LGBTQ+ verhalen zijn. Wij tippen alvast een aantal films die je niet mag missen. 

     Des preuves d’amour (Love Letters) van Alice Douard speelt zich af in het voorjaar van 2014 in Parijs, kort na de legalisering van het homohuwelijk in Frankrijk. In die prille periode na deze juridische erkenning volgt de film Céline en haar vrouw Nadia, die samen hun eerste kind verwachten. Nadia draagt het kind (verwekt via een Deense donorbank) en Céline moet haar eigen dochter na de geboorte officieel adopteren om wettelijk als moeder erkend te worden. Om dat voor elkaar te krijgen moet zij onder meer vijftien schriftelijke verklaringen verzamelen van vrienden en familie die getuigen van haar wens en betrokkenheid bij haar kind. Nu de geboorte van haar dochter nadert blijkt deze juridische eis de aanjager van een persoonlijk en emotioneel proces.

Regisseur Douard kiest in haar eerste lange speelfilm nadrukkelijk voor het perspectief van de niet-zwangere moeder. Daarmee maakt ze zichtbaar wat vaak nog buiten beeld blijft: de onzekerheid van een ouder die zich emotioneel al verbonden voelt, maar juridisch nog niet bestaat. Met authentieke dialogen en een rustige, observerende cameravoering leren we de personages langzaam kennen. De actrices Ella Rumpf en Monia Chokri overtuigen als stel. Hoewel sommige reacties van de mensen om hen heen wat karikaturaal of voorspelbaar zijn, valt dat makkelijk te vergeven omdat de film op alle andere fronten sterk blijft.

Des preuves d’amour laat zien dat wettelijke erkenning en innerlijke overtuiging niet vanzelf samenvallen. Het is een ingetogen en sterke film over obstakels, de liefde en kwetsbaarheid.

     Een warmbloedige queer komedie vol lef en levenslust. Zo laat Manok van de Zuid-Koreaanse regisseur Yu-jin Lee zich misschien het best omschrijven. Al twintig jaar runt de uitgesproken en directe Manok een lesbische bar in Seoul. Maar de spanningen met een jongere generatie lopen op: volgens haar ontbreekt het hen aan respect voor de strijd die eerder is gevoerd, terwijl zij haar en haar bar juist als star en ouderwets zien.

Wanneer haar moeder overlijdt en zij het ouderlijk huis erft, keert een moegestreden Manok terug naar haar geboortedorp op het platteland. Daar is ze nooit uit de kast gekomen, en dan blijkt haar vervelende en manipulatieve ex-man inmiddels burgemeester van het dorpje te zijn. Hij doet er alles aan om haar het leven zuur te maken. Wat volgt is een strijdbare en oprechte, maar bovenal komische confrontatie met het verleden, de gemeenschap en de eigen identiteit.

Regisseur Lee creëert en bouwt met haar cast een meeslepend, levendig en kleurrijk universum, en dat juist in een land waar queer ruimte moeilijk te veroveren is. Dat geeft de film extra urgentie en betekenis. De rauwe en vaak oneerlijke werkelijkheid wordt niet vermeden, maar aangegaan met humor en empathie. De personages verschuilen zich niet, ondanks de afwijzing van de buitenwereld. Ze tonen hun queerness in al haar tegenstrijdigheden: trots en twijfel, strijdlust en tederheid.

Manok is ontwapenend, liefdevol en activistisch. Laat je je meevoeren door de oprechtheid en hartverwarmende energie van de film, dan blijft die nog lang na afloop bij je hangen. Maar hoezeer het ook een komedie vol humor en energie is, de film laat je niet vergeten hoe uitdagend het is om jezelf te blijven in een samenleving waar rechten fragiel zijn en acceptatie allesbehalve vanzelfsprekend is.

     Lucky, Apartment begint als een relationeel drama, maar ontwikkelt zich gaandeweg tot een reflectie op queer bestaan in een samenleving die dat liever negeert. Het lesbische stel Sun-woo en Hee-seo koopt een klein (en te duur) appartement aan de rand van Seoul, waarin al hun spaargeld is gestoken. Wanneer Sun-woo haar baan verliest en bovendien ook nog een blessure aan haar been heeft, komt de financiële druk volledig op Hee-seo te liggen. Alsof dat nog niet genoeg is, dringt er uit het appartement onder hen een indringende, onaangename geur hun woning binnen, waardoor de spanningen en irritaties alleen nog maar verder oplopen.

Net zoals de geur die langzaam steeds ondraaglijker wordt, verslechtert ook de situatie tussen Sun-woo en Hee-seo. Het is onvermijdelijk dat het moment in zicht is waarop die onhoudbaar wordt. De stank die door het gebouw trekt, kun je zien als een beklemmend en onzichtbaar symbool voor alles wat niet wordt erkend: van maatschappelijke vooroordelen tot de angst om zelf vergeten te worden.

Verwacht geen groots, meeslepend drama of expliciete politieke statements van de Zuid-Koreaanse regisseur Kangyu Garam. Lucky, Apartment is een intieme en zorgvuldig opgebouwde film. Ze laat zien hoe queer liefde niet alleen onder druk staat door persoonlijke omstandigheden, maar ook door systemen die haar niet volledig erkennen. Lesbische levens worden hier niet zichtbaar via triomf of luidruchtige overwinningen, maar juist via wat onzichtbaar blijft. Dat wat wordt genegeerd, weggedrukt of verzwegen.

Toch is de film niet alleen maar grijs en somber. In kleine gebaren, zoals een hand op een schouder en een geïmproviseerd graf, is een stille, persoonlijke vorm van verzet zichtbaar. Lucky, Apartment is een ingetogen en tegelijkertijd indringende film.

     Inmiddels bestaat er een lange traditie van lesbische kostschoolfilms; het is bijna een genre op zich. Black Burns Fast speelt zich af op een prestigieuze christelijke meisjesschool in Zuid-Afrika. De plichtsgetrouwe en wat verlegen Luthando weet precies wat haar moeder en haar omgeving van haar verwachten. Ze haalt de hoogste cijfers en fungeert als uithangbord van de school. Dat zorgvuldige en behoudende leven wankelt wanneer de uitgesproken en rebelse Ayanda (die van haar vorige school is gestuurd) op een dag in haar klas verschijnt.

In een omgeving waar queerness officieel niet lijkt te bestaan, realiseert Luthando zich dat ze lesbisch is. Dat besef roept vragen op en brengt haar in onverwachte, soms ongemakkelijke situaties. De film laat zien hoe verwarrend en tegelijk spannend een eerste liefde kan zijn, zeker wanneer die botst met verwachtingen van school en thuis. Tegelijkertijd had ik hier en daar wat meer verdieping willen zien: de relatie tussen Luthando en Ayanda blijft soms wat schetsmatig en bepaalde conflicten worden net iets te snel opgelost om echt te blijven hangen.

Black Burns Fast is een vermakelijke en toegankelijke coming-of-agefilm. De energie is warm en een speelse lichtheid is door de hele film gevlochten. Het is fijn om te zien dat queer liefde niet alleen als strijd wordt gezien, maar ook als iets wat opbloeit, stuntelt en straalt. Daarmee is het een sympathieke en levendige toevoeging aan de lange rij lesbische kostschoolverhalen; deze keer met een Zuid-Afrikaanse blik.

Alle films, tickets en tijden vind je op rozefilmdagen.nl!

*

Blijf op de hoogte: