Ken jij het RITA Community Center al? RITA staat voor Report It Always en begon als een meldplatform voor discriminatie tegen queer personen. RITA groeide uit tot een fysieke plek, midden in de Reguliersdwarsstraat. Je kunt er binnenlopen om een melding te doen, maar je kunt ook gewoon koffie drinken, een praatje maken of naar de kapper gaan!

Foto's: QiQi Visuals

Sinds april werkt Siem (#IKAG!) bij RITA als community coördinator, waar ze zich inzet voor een zichtbare, inclusieve en vooral veilige plek voor de queer community. Ik ging met haar in gesprek!

Siem vertelt: 'RITA is ontstaan tijdens Pride 2024, oorspronkelijk als campagne Meld je rit: een initiatief om queer personen veiliger te laten reizen. De aanleiding was een reeks incidenten waarbij drag performers doelwit werden van geweld. Zo werd een drag queen in 2018, terwijl ze op een taxi wachtte om nog een drankje te doen bij de Taboo Bar in de Reguliersdwarsstraat, door drie mannen in elkaar geslagen.' (Lees daarover dit artikel op Parool.nl]

Queer mensen zijn kwetsbaar

'Tijdens Pride 2023 gebeurde opnieuw iets schokkends. Een drag queen en haar partner werden door een automobilist uitgescholden voor kankerhomo. Toen ze aangaven dat dit niet oké was, probeerde de automobilist op hen in te rijden. De chauffeur kreeg uiteindelijk een werkstraf en de slachtoffers raakten gelukkig niet gewond. Maar de boodschap was duidelijk: queer mensen zijn nog steeds kwetsbaar in de openbare ruimte. Uit die realiteit ontstond Meld je rit, in samenwerking met de taxibranche, om queer personen een veiligere reiservaring te kunnen bieden.'

Een meldplatform voor queer discriminatie

'Als vervolg op Meld je rit werd RITA in 2024 officieel opgericht als meldplatform voor queer discriminatie, in samenwerking met Discriminatie.nl. Het is heel belangrijk dat dit meldplatform er is, want hoewel queer discriminatie veel voorkomt, wordt het nauwelijks gemeld. Maar 3 procent van de queer gemeenschap geeft aan incidenten te rapporteren. Er is een enorme disbalans tussen de discriminatie die queer mensen dagelijks ervaren en wat er uiteindelijk wordt gemeld. Juist die meldingen zijn belangrijk, want op basis daarvan kan queer discriminatie beter worden aangepakt.'

'Veel mensen voelen zich niet veilig bij de politie, of ze weten gewoon niet waar ze terecht kunnen. RITA verlaagt die drempel: wij werken op een laagdrempelige manier, zijn community‑gericht, en hebben begrip voor de realiteit van queer personen.'

'Vanuit het meldplatform groeide RITA verder. In oktober 2025 ontstond deze fysieke locatie in de Reguliersdwarsstraat, die op Coming Out Dag officieel werd geopend door burgemeester Halsema. Daarmee werd RITA Community Center een plek die de queer community versterkt: een ruimte waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en waar actief wordt gewerkt aan sociale veiligheid.' 

Hoe doe je een melding?

'Je kunt een melding doen via het online meldplatform of bij het RITA community center. In beide gevallen kies je zelf of je dat anoniem doet of met je gegevens. Wanneer je je gegevens doorgeeft, neemt een queer medewerker van discriminatie.nl contact met je op om te bespreken wat er is gebeurd en om te kijken naar eventuele vervolgstappen. Ook kunnen ze controleren of een melding bij een eventuele derde partij passend is afgehandeld.'

'Op onze locatie kun je gewoon binnenlopen. Soms is het fijn om even te zitten, iets te drinken en tot rust te komen. We vragen dan of je hulp nodig hebt en luisteren naar je verhaal. Daarna kunnen we samen een laptop erbij pakken om de melding te doen. Zo sta je er niet alleen voor.'

Meldingen van queer discriminatie zijn gestegen

'De meldingen van queer discriminatie zijn sinds de start van RITA in 2024 flink gestegen. Incidenten op basis van seksuele gerichtheid namen toe met 307%, terwijl meldingen van genderdiscriminatie stegen met 164%. In 2025 werden meer dan vier keer zoveel incidenten van queer geweld gemeld als in 2024. En tijdens Pride Week 2025 kwamen er 760% meer meldingen binnen. Hoewel het schrijnend is dat er zoveel queer discriminatie in Nederland is, is het wel positief dat steeds meer mensen er melding van doen. Als je een melding doet, wordt er in ieder geval iets mee gedaan.'

Harder vechten voor acceptatie

'Het is belangrijk dat deze ervaringen worden gedeeld, het helpt om queer discriminatie tegen te gaan. Misschien moeten we hier zelfs harder voor gaan vechten. Uit onderzoek blijkt dat 40 procent van de Nederlandse scholieren lhbtqia'ers niet als gelijkwaardig ziet aan heteropersonen. En 50 procent van de lhbtqia+ gemeenschap past gedrag aan uit angst voor reacties. Ze durven bijvoorbeeld niet meer hand in hand te lopen of vermijden bepaalde plekken. Dat zijn duidelijke signalen dat veiligheid niet vanzelfsprekend is.' 

Heb je zelf ook al eens een melding gedaan?

'Ik heb zelf nog nooit een melding gedaan, omdat ik de laatste jaren geen queer discriminatie heb ervaren. Als er nu iets zou gebeuren, zou ik het zeker melden. Want een incident kan misschien wel een structureel probleem laten zien. Juist daarom is melden zo belangrijk. Als 200 mensen aangeven zich op dezelfde plek niet veilig te voelen, zoals in het OV, op het werk of op straat, dan is het geen incident meer, maar een patroon waar je iets mee kunt. Pas als duidelijk is wat er speelt, kun je iets veranderen.'

Zichtbaarheid als eerste stap

'Zichtbaarheid is de eerste stap, want je kunt niet aanpakken wat je niet weet. Daarom is het belangrijk dat mensen weten hoe ze een melding kunnen doen. Door ervaringen te delen wordt duidelijk waar, wanneer en hoe queer discriminatie plaatsvindt. Pas dan kunnen organisaties en instanties gericht in actie komen. Ons uiteindelijke doel is dat queer discriminatie stopt, maar daarvoor moet eerst iedereen weten waar ze terechtkunnen. De gemeente Amsterdam werkt daar actief aan mee, met een burgemeester die dit onderwerp duidelijk serieus neemt. Op deze manier zetten we ons samen met de gemeente actief in tegen queer discriminatie.'

Zorgen dat mensen zich gezien voelen

'Een andere manier waarop RITA queer discriminatie tegen wil gaan, is door 'reminders for safety' te verspreiden. Door deze gedragsregels op verschillende plekken zichtbaar te maken, vergroten we de sociale veiligheid voor queer personen en zorgen we dat zij zich gezien voelen.'

'Deze reminders maken meteen duidelijk wat we belangrijk vinden. Zelf merk ik hoe waardevol dat is. Als ik in het Internationaal Theater Amsterdam een bordje zie met address people the way they want to be addressed, voel ik me direct erkend. Op veel andere plekken gebeurt dat nog niet, omdat het vaak afhangt van individuele medewerkers of ze naar voornaamwoorden vragen.'

'Door campagnes, deze fysieke plek en het verspreiden van de reminders for safety willen we stap voor stap meer ruimte maken voor queer acceptatie en veiligheid.' 

Pride Amsterdam: veilige plekken in de stad

Vanuit die basis organiseert RITA ook tijdens Pride Amsterdam allerlei activiteiten. Door de hele stad zijn safer spaces ingericht waar mensen terechtkunnen om iets te melden. Er komen 35 veilige plekken voor LHBTI'ers die tijdens Pride Amsterdam worden lastiggevallen. Je kunt bijvoorbeeld terecht bij hotels, maar ook plekken als het Stedelijk Museum, De Nieuwe Kerk en het stadsarchief.

Trans Pride Walk

'Naast deze veilige plekken organiseren we zelf ook activiteiten. Zo organiseren we hier in het Community Center voor de Trans Pride Walk een meet, dress en march. Mensen kunnen elkaar ontmoeten, zich veilig omkleden, er is een make‑up artist, en daarna lopen we samen naar de mars. Zo proberen we de drempel te verlagen voor mensen die naar de mars willen, maar het spannend vinden alleen te gaan, en een veilige omkleedplek te bieden aan mensen die bijvoorbeeld in drag naar de mars willen, maar het spannend vinden in drag in de trein te zitten.'

Werken aan een sterke community

'Vanuit mijn rol als community coördinator ben ik actief betrokken bij het organiseren van evenementen. Ik programmeer activiteiten en werk samen met verschillende queer initiatieven, zoals Queertopia en Gender*Language. Ik zorg voor de promotie, coördineer de vrijwilligers en probeer vooral op de bestaande behoeftes binnen de queer community in te spelen.'

Luisteren naar wat er speelt

'Het is belangrijk om met verschillende groepen binnen de community in gesprek te blijven. Mijn eigen community bestaat voornamelijk uit lesbische en non-binaire vrienden, maar de queer community is veel breder. Er zijn queer mensen van kleur, trans personen, en mensen die hun plek vinden in bijvoorbeeld een queer schaakclub. Door met al deze groepen te praten hoor ik wat er speelt in de community. Soms hoor je verhalen die precies laten zien waarom die gesprekken zo waardevol zijn, zoals het verhaal achter Churchill Pride.'

Churchill Pride

'Tijdens een meeting met stadsdeel Zuid vertelde Willemijn, de vrouw achter Churchill Pride, een indrukwekkend verhaal. Zij woont samen met haar vriendin op de Churchilllaan in Amsterdam. Jaren geleden hing zij een regenboogvlag aan haar balkon, maar die werd weggehaald. In plaats van zich terug te trekken, besloot ze de hele buurt te vragen om óók een queer vlag op te hangen. Vanuit dat initiatief ontstond Churchill Pride.'

Met veel ben je zichtbaar

'Inmiddels hangen er tientallen vlaggen, wat laat zien dat je met veel zichtbaar bent, zowel bij het ophangen van regenboogvlaggen als bij het melden van discriminatie. Ik vond het echt zo'n cute verhaal. Het herinnert mij eraan dat de buitenwereld soms groot en eng kan voelen, maar dat er tegelijkertijd zoveel lieve en leuke mensen zijn. Dat merk ik ook in het Community Center, met alle vrijwilligers en bezoekers die hier langskomen. Het laat zien hoe belangrijk het is dat we elkaar blijven steunen.'

Wil je verder nog iets meegeven aan onze lezers?

'Het zou leuk zijn als jullie onze agenda checken en komen deelnemen aan onze activiteiten. Je vindt onze agenda op de website RITA - Report Discrimination Always en op Instagram!'

*

Blijf op de hoogte: