Na Mariken Heitmans succesvolle schrijversdebuut De wateraap scoorde ze nog hoger met Wormmaan. Ze ontving er de Libris Literatuurprijs voor. Genderfluïditeit is een belangrijk thema voor Heitman. Elke, de hoofdpersoon in beide boeken, worstelt er dagelijks mee. Mijn alter ego, aldus Heitman.

Bij welke letter van LHBTQIA voel jij het meeste?

'De Q, queer geeft de meeste ruimte. Toen ik jonger was, was het meer de L. Je kunt veranderen met de tijd. Er is iets van oorspronkelijkheid en deels ben je fluïde. Dat wil ik graag zo houden. Het gevaar van de labels is dat je je ernaar gaat gedragen en dat ze opnieuw een benauwend keurslijf worden. Vanuit een gemarginaliseerde positie is het voor de emancipatie, het krijgen van rechten, echter noodzaak dat je de verschillen benoemt. Dat onderschrijf ik wel. Het zou niet nodig moeten zijn, maar we leven niet in een ideale wereld.'

Wat is jouw persoonlijke verhaal?

'Ik heb altijd schrijver willen worden. Als kind schreef ik al verhalen en gedichten. Ik las ook veel. Van mijn tiende tot mijn dertigste heb ik echter weinig geschreven. Toen ik in de dertig was, vond ik dat ik moest stoppen met die droom of er juist wel aan beginnen. Ik overwoog een schrijfcursus te gaan volgen, maar zat nog met het idee dat echte schrijvers geen cursus volgen. Ik heb het toch gedaan. In het begin ging ik er met zweet in de handen heen. Na drie keer wist ik dat dit het helemaal was voor mij. Ik ben niet meer met schrijven gestopt. Ik was docent. Na mijn debuut heb ik ontslag genomen, onder meer om aan mijn tweede boek Wormmaan te werken.'

In hoeverre schrijf je over jezelf in Wormmaan?

'Je schrijfwerk is altijd een reflectie van jezelf, ook al is het fantasievol. Elke is mijn alter ego. Ik zit met mijn hoofd vol geschiedenis, mijn indrukken van de werkelijkheid. Sommige dingen zijn voor het verhaal uitvergroot, andere dingen kleiner gemaakt of niet genoemd. Wormmaan is echt een ideeënroman. Het verhaal is ondergeschikt gemaakt aan het idee dat ik wilde blootleggen, iets dat ik wilde onderzoeken. Het komt voort uit een persoonlijke irritatie. De belangrijkste boodschap? Elke geeft het aan: de wereld is in de war. De wereld vindt dat zij in de war is, met de manier waarop ze in de wereld treedt. Dat klopt niet.'

Werkt fictie schrijven voor jou therapeutisch?

'Andere schrijvers zouden het een vreselijke omschrijving vinden, maar het mag van mij best. Het schrijven heeft mij enorm geholpen. De vrouw die je nooit werd, de vrouw die de maatschappij als ideaal ziet, die raak je nooit kwijt. Door haar stem, de geïnternaliseerde normen en waarden, bewust in het licht te zetten, neemt haar invloed wel af. Iemand