Lesbische nunsploitation

Soms is het lastig om een recensie te schrijven over een film. Toch kon ik tot nu toe bijna altijd wel een aanknopingspunt vinden om er over te schrijven en de lezer te overtuigen de film te gaan zien. Was het acteerwerk niet echt goed, dan kon ik dat door de vingers zien als er een sterke verhaallijn in zat. Was het een ongeloofwaardig of onnavolgbaar script, maar maakte de film onderdeel uit van een belangrijke politieke beweging in een land, dan was dat mijn invalshoek. In de heteronormatieve cultuur waar we overwegend mee te maken hebben, is representatie van de queer community superbelangrijk. Dus: ik zoek altijd een manier om deze verhalen aan te bevelen.

Aangekondigd als een 'lesbisch nonnendrama', ben ik absoluut benieuwd naar Benedetta, de nieuwste film van regisseur Paul Verhoeven. Na twee uur en elf minuten in de filmzaal kom ik tot de conclusie dat ik deze keer geen haakje kan vinden om lezers te laten weten deze film echt te gaan zien. Maar ja, hoe vertel ik dit mijn hoofdredacteur?!

Immers, een bekende en veelbesproken Nederlandse regisseur maakt een internationaal uitgebrachte film over 17e-eeuwse lesbische nonnen. Veelbelovend toch? De film veroorzaakte nog behoorlijk wat reuring tijdens het prestigieuze filmfestival in Cannes en toonaangevende internationale kranten publiceren uitgesproken recensies. Dan kan de Zij aan Zij deze film toch niet zomaar negeren? De enige optie die ik zie is om mezelf te interviewen over mijn motieven om geen recensie te willen schrijven over Benedetta. Dus, hierbij.

Wat is je grootste weerstand tegen de film? Het is de dwingende blik van een perverse oude man die ik continu voel meekijken over mijn schouder. Erg ongemakkelijk. Binnen de filmtheorie staat dit bekend als de male gaze. Het is de ongelijke macht van mannen en vrouwen die een aanzienlijke impact heeft op de films die worden gemaakt. In het kort komt het erop neer dat vrouwen vanuit mannelijk oogpunt worden gepresenteerd als lustobjecten voor heteroseksuele mannelijke kijkers. Ik dacht eigenlijk dat dit soort films niet meer gemaakt konden worden, maar Benedetta bewijst het tegendeel.

Een krantenrecensie die ik las, stipte dit ook aan. Maar hier was de 'verdediging' dat het boek gebaseerd is op de getuigenis van twee vrouwen, geschreven is door een vrouw, en de director of photography van de lesbische seksscenes ook een vrouw is. Ik snap de redenering, maar het is toch de naam van Paul Verhoeven die het grootst op het scherm wordt geprojecteerd en die het hoogste woord voert in interviews. Daarbij heeft Verhoeven een sterke visuele handtekening ontwikkeld in zijn inmiddels lange carrière, die je onmiskenbaar door de hele film heen ziet.

Ik vraag me af wie die getuigenissen in de eerste plaats heeft opgetekend (een man?), en is het filmscript ook niet geschreven door de mannelijke regisseur en nog een man? Ik heb toch sterk het vermoeden dat Verhoeven hier een beetje op de loop is gegaan met het oorspronkelijke verhaal, om de film een meer dramatische ontwikkeling mee te geven. En niet te vergeten: vrouwelijk naakt.

Wil je trouwens nog ingaan op de ophef rondom de dildo die de minnares van Benedetta heeft gemaakt uit een Mariabeeldje? Nee.

Verhoeven zijn films Basic Instinct en Showgirls riepen ook veel weerstand op toen ze werden uitgebracht. Inmiddels hebben beiden de status van cultfilm. Over Showgirls is een documentaire gemaakt en Basic Instinct is opnieuw uitgebracht. Kan het zijn zo zijn dat Benedetta ook de tijd ver vooruit is? Kan. Maar ik denk het niet. Ik kan nu niet bedenken op welk gebied Benedetta in de voorhoede van een maatschappelijke discussie zou zitten. Het klopt dat er forse kritiek is op de kerk en de patriarch. Maar dat is niets nieuws, en ook deze film schijnt hier geen nieuw licht op.

Het boek 'Immodest Acts: The Life of a Lesbian Nun in Renaissance Italy' van auteur Judith C. Brown waarop de film is gebaseerd, beschrijft de waargebeurde, belangrijke zaak over homoseksualiteit in een tijd waar dit soort naslagwerk zeldzaam was. Misschien ook wel te zien als een feministisch pamflet. Dus Benedetta zou een vernieuwende (en dus nog onbegrepen) lans kunnen breken voor de acceptatie van homoseksualiteit.

Maar de film is overduidelijk niet subtiel en lijkt eigenlijk alleen maar een doel te hebben: en dat is op te winden. Eigenlijk is Benedetta een soft erotische pornofilm, die soms iets weg heeft van een grotesk, kluchtig middeleeuws drama. 

Of ik een voorbeeld kan noemen? Nou zo is er een scene waarin een hoogzwangere bediende van de pauselijke nuntius (het heeft er alle schijn van dat ze ook zwanger is van hem) in haar borst knijpt en er moedermelk uit laat spuiten. Zeer onnodig. Een moment die zo in een van zijn films uit de jaren '70 had kunnen zitten; een scene die daar had moeten blijven.

Is er eigenlijk iets wat je wel kon waarderen in de film? De hallucinaties van Benedetta vond ik goed gevonden. Door de nonnen en de andere kerkelijke lieden wordt veel gepraat over visioenen en wat Jezus allemaal bedoeld zou hebben. Ik vind het een mooie vondst om ze te verfilmen; vooral het gevecht met de slangen was erg onderhoudend. Een andere grootste, gruwelijke scene was die tegen het eind van de film waarbij de brandstapel het leven neemt van de (afgezette) moeder-overste. Absoluut een van de betere momenten in de film.

Heeft deze film je verder nog iets goeds gebracht? Zeker! Ik heb een nieuw begrip geleerd: het nunsploitation genre.

 

*

 

Heb jij Benedetta gezien? Laat hieronder weten wat je ervan vond!

 

Blijf op de hoogte!

 

Reacties

Log in om reacties te lezen en zelf te reageren.

Recent nieuws:

Kracht van fantasie

Rouze: Erotische luisterverhalen gericht op de moderne vrouw. 'Onze verhalen zijn romantisch, spannend en plagerig maar vaker gewoon heel opwindend. Kies waar jij zin in hebt.'

Lees verder

LHBTIQ+ Mindfulness

Stress kan je blik vernauwen, ervoor zorgen dat je maar blijft doorgaan en jezelf daardoor een beetje vergeet. Mindfulness is met aandacht dingen doen en beleven.

Lees verder

Paarse Vrijdag 2021

Join the movement op 10 december! Met naar verwachting een half miljoen scholieren op zeker 2500 scholen lijkt aan die oproep nu al overweldigend gehoor te zijn gegeven.

Lees verder
Meer nieuws & achtergronden